Mùa hè năm nay tại Hà Nội là mùa hè nóng nhất trong vòng nửa thế kỷ, nhiệt độ giữa tháng 6 ở một số tỉnh phía Bắc lên đến 45độ C, khiến người dân không dám ra khỏi nhà. Những người kinh doanh điều hòa nhiệt độ thì vừa bận rộn vừa vui vẻ với doanh thu đạt con số kỷ lục.
Nhưng đó không phải là vấn đề của riêng Việt nam mà là vấn đề toàn cầu và ngày càng trở nên trầm trọng. Nỗ lực cấp vốn của EU cho các dự án về thay đổi khí hậu đều không hiệu quả trong khi vẫn phải đối phó với cuộc khủng hoảng nợ khu vực. Nhưng thay đổi khí hậu không thể chỉ được giải quyết bởi EU hay những nước phát triển. Hành động từ phía những nước đang phát triển như Việt Nam cũng sẽ giúp ích rất nhiều.
Những nỗ lực toàn cầu
Vòng đàm phán cuối cùng về thay đổi khí hậu đã kết thúc tại Bonn, Đức đầu tháng 6, xoay quanh vấn đề chủ yếu là đóng góp của EU trong dự án khí hậu ngắn hạn. EU sẽ chi trả 2,5 nghìn tỷ euro từ quỹ hàng năm cho 3 năm tới, số tiền này lớn hơn mức EU đã hứa hẹn tại Hội nghị Copenhagen hồi tháng 12 năm ngoái. Ngày 14 tháng 6, trong lần vận động về môi trường gần nhất, ngân hàng Đầu tư Châu Âu (EIB) thông báo sẽ phối hợp cùng Ủy ban Hành động vì môi trường Châu Âu lập một kế hoạch quỹ khí hậu chung dành cho các quốc gia đang phát triển như đã cam kết tại Hội nghị Copenhagen.
Ủy viên Ủy ban hành động vì môi trường, ông Connie Hedegaard cho biết: “Một khoản quỹ hợp lý là rất quan trọng trong việc đi đến thỏa thuận chung và cùng thực hiện mục tiêu hạn chế trái đất nóng dần lên không quá 2 độ C”. Ủy ban châu Âu (EC) và EIB đã hợp tác trong việc thực hiện chương trình năng lượng hiệu quả toàn cầu và Quỹ Năng lượng tái tạo (GEEREF). Ra mắt trong năm 2008, GEEREF đã hỗ trợ tài chính cho các quỹ năng lượng tái tạo ở miền Nam châu Phi và châu Á. Cuối năm ngoái EIB cho vay gần 17 tỷ euro trong việc hỗ trợ các mục tiêu khí hậu của châu Âu, bao gồm cả các dự án năng lượng tái tạo tại Ai Cập, Kenya, Thổ Nhĩ Kỳ và Vanuatu.
EU mong khoản cho vay trong năm nay có thể hỗ trợ đầu tư khoảng 2,5 tỷ euro cho năng lượng tái tạo và sẽ xem xét tiếp tục phát triển danh mục đầu tư của các quỹ dự án carbon với các tổ chức tài chính khác. Thành công lớn nhất đạt được tại Hội nghị Thượng đỉnh Copenhagen cuối tháng 12 là một lời hứa chi khoản tiền 30 tỷ USD trong ba năm tiếp theo viện trợ chương trình khí hậu từ các nước giàu đến các nước nghèo, và 100 tỷ đôla sau năm 2020. Các quốc gia đang phát triển cũng bày tỏ sự quan tâm của họ bằng cách chi 200 tỷ USD để giải quyết những tác động của sự nóng lên toàn cầu.
Hành động của Việt Nam
Thật đáng buồn mà nói rằng nhận thức về việc trái đất nóng dần lên tại Việt Nam được cải thiện rất chậm. Công ty Vedan bơm hàng ngàn mét khối nước không qua xử lý vào sông Thị Vải trong vụ bê bối về môi trường được công bố công khai năm 2008. Có lẽ Vedan không phải là đơn vị duy nhất hủy hoại môi trường, và số lượng thực tế gây ô nhiễm phải rất lớn.
Một thực tế đáng thất vọng là rừng che phủ bình quân đầu người ở Việt Nam chỉ đạt 0.14ha, con số thấp nhất thế giới. Trong khi đó sự gia tăng lượng phát thải CO2 ở Việt Nam nằm trong số lớn nhất trên thế giới, theo con số mà World Bank đưa ra trong năm 2009. Trong giai đoạn 1995-2000, lượng khí thải CO2 là 6,7%, sau đó tăng lên đến 10,6% trong giai đoạn 2000-2005. Nhu cầu về điện ở Việt Nam tăng trưởng 17-20% một năm theo kế hoạch phát triển của đất nước, và điều này đã đặt một gánh nặng lớn về nỗ lực giảm lượng khí thải CO2.

climate-change.jpg

Trong số các nước đang phát triển, Việt Nam thu lợi ích nhiều nhất từ các khoản viện trợ khí hậu. Theo số liệu từ Chương trình Mục tiêu quốc gia (Chương trình chống biến đổi khí hậu), chúng ta đã nhận được viện trợ của Đan Mạch, UNDP, UNEP, và Ngân hàng Phát triển Châu Á, số tiền lên tới 120 triệu USD cùng với khoảng 800 triệu USD trong các khoản vay mềm từ JICA, AFD, ADB, và WB.
Điều đáng nói là có hàng tỷ đô la viện trợ, nhưng các nước đang phát triển lại phải cạnh tranh với nhau bằng việc thảo nên những đề xuất khả thi, kế hoạch, và các sáng kiến để bảo đảm kinh phí và giải quyết các vấn đề môi trường của họ và xác định làm thế nào để áp dụng công nghệ tái tạo một cách tốt nhất. Vào cuối năm 2009 Bộ Tài nguyên và Môi trường đã lập ra các quỹ cần thiết để chống lại các tác động của biến đổi khí hậu tại Việt Nam, đặc biệt là ở Đồng bằng sông Cửu Long, nơi mực nước biển nếu tăng lên có thể làm ng ập một phần ba diện tích trồng trọt, thiệt hại tương đương 2.374 tỷ đồng (119 triệu USD).
Nhật Bản và Pháp đã ký kết viện trợ 134 triệu USD cho Việt Nam để giúp đối phó với tác động của biến đổi khí hậu, trong đó 110 triệu USD đến từ Nh ật và số còn lại do Pháp đóng góp. Cuối năm 2009 Đức cũng cam kết cho vay 180 triệu đôla Mỹ, nhằm thực hiện các dự án về việc sử dụng hiệu quả năng lượng ở các vùng nông thôn.
Theo bà Trần Thị Minh Hà, Giám đốc Hợp tác quốc tế tại Bộ Tài nguyên và Môi trường, "Việt Nam đang nhận ODA để giải quyết các vấn đề về biến đổi khí hậu, chủ yếu từ Đan Mạch, UNDP, UNEP và những t ổ chức khác, vào khoảng 120 triệu USD, và các khoản vay mềm từ JICA, AFD, ADB, WB và các quốc gia khác (khoảng 800 triệu USD). Việt Nam cũng tích cực tìm kiếm nguồn vốn để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và thực hiện các dự án năng lượng tái tạo thích ứng đối với phát triển bền vững".
Trong số các nguồn viện trợ khí hậu Việt Nam đang cố gắng ti ếp cận, Quỹ đầu tư khí hậu (CIFs) là một đối trọng. CIFS là công cụ tài chính duy nhất được thiết kế để hỗ trợ và phát triển quá trình phục hồi khí hậu và giảm lượng thải khí các-bon thông qua các ngân hàng khu vực: Ngân hàng Phát triển Châu Phi, Ngân hàng Phát triển châu Á, Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Châu Âu, Ngân hàng Phát triển Liên bang Hoa Kỳ, và Ngân hàng Thế giới, quản lý 5 tỷ USD viện trợ.
Trong tháng 12 năm 2009 Việt Nam đã trình một kế hoạch đầu tư tới CIF nhằm tìm kiếm đồng tài trợ của khoản tiền 250 triệu USD cho Quỹ Công nghệ sạch với mục tiêu giảm tiêu thụ năng lượng quốc gia liên quan đến kinh doanh như dự báo thường lệ 5-8% đến năm 2015, và mở rộng hệ thống giao thông công cộng, có thể vận chuyển 50% chỉ tiêu hành khách/km vào năm 2020.
Tuy nhiên nạn quan liêu là một rào cản để thực hiện giải ngân và thúc đẩy các nỗ lực bảo vệ môi trường với quá nhiều các thủ tục rườm rà. Cũng chưa con số nào được công bố về giải ngân các khoản tiền viện trợ. Hành động duy nhất của Việt Nam dường như chỉ là tích cực thu hút viện trợ.
Nhưng ở Việt Nam vẫn có những triển vọng. Tại một cuộc họp của một công ty phát triển bất động sản tại TP Hồ Chí Minh, các CEO bàn luận về một thành phố thông minh và kết nối, nơi để mọi hộ gia đình đều sử dụng máy phát điện sử dụng năng lượng mặt trời. Công nghệ xanh là bước đi duy nhất cho các nước đang phát triển như Việt Nam để bắt kịp với các nước phát triển. Các chuyên gia đã chi hàng triệu đô la ứng dụng công nghệ xanh, nếu Chính phủ và doanh nghiệp có thể cùng hành động, Trái đất sẽ được bảo vệ.
Kỳ tới, mời cộng đồng SAGA đón chờ cuộc phỏng vấn với ông Artur Runge-Metzger, Giám đốc Ban Chính sách khí hậu tại Ủy ban Châu Âu kiêm trưởng đoàn đàm phán của EU trong cuộc đàm phán về khí hậu toàn cầu.

www.SAGA.vn – sagafan

 

0 Comments

You can be the first one to leave a comment.

Leave a Comment

 




 
*