Nói về kinh tế (và cả chính trị) trong quá trình phát triển kinh tế xã hội, thì phải nói đến hai nhà kinh tế được xem là lớn nhất của thế kỷ 20: John Maynard Keynes (1883-1946) và Milton Friedman (1912-2006).
keynes.jpgKeynes được công nhận là một nhà kinh tế lỗi lạc vì đã hình thành và kết hợp những lý thuyết kinh tế trong đời sống linh hoạt về ngoại giao, tài chánh, ký giả và nghệ thuật của mình  . Năm 1944, ông dẫn đầu phái đoàn Anh Quốc đến thăm dự hội nghị quốc tế tại Bretton Woods, New Hamsphire để hình thành các yếu tố nền tảng cho tiền tệ quốc tế và hệ thống tài chánh sau Đệ nhị Thế chiến, kể cả
Ngân hàng Thế giới (World Bank)Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Ông nổi tiếng qua tác phẩm nghiên cứu để lại nhiều giá trị và tranh luận sau này, được xuất bản năm 1936 với tựa đề Lý thuyết tổng quát về công ăn việc làm, lãi và tiền, gọi tắt là The General Theory. Trong đó, cũng như bao nhiêu nhà kinh tế khác cùng thời, Keynes cố gắng tìm hiểu và giải thích nguyên nhân nào gây ra sự trì trệ kinh tế toàn cầu vào thập niên 1930s (the Great Depression). Ông nhấn mạnh các yếu tố đưa đến sự trì trệ, đặc biệt tổng chi của quốc gia hơi thấp để tạo công ăn việc làm đầy đủ trong thời gian này. Ông đề nghị gia tăng chi tiêu của chính phủ là cách hữu hiệu nhất để gia tăng tổng chi tiêu và phục hồi công ăn việc làm trên toàn nước. Kể từ khi lý thuyết Keynes đưa ra, kinh tế không còn được nhìn như trước, mà được phân loại thành kinh tế vĩ mô (macro-economics) và kinh tế vi mô (micro-economics). Đặc điểm của trường phái kinh tế Keynes là nhấn mạnh vai trò của chính phủ: Chính phủ phải bảo đảm mức tổng cầu (aggregate demand) của nền kinh tế quốc gia đủ cao để tránh tình trạng suy thoái; chính phủ phải có sẵn chính sách tiền tệ và tài chánh để có thể dùng khi cần trong việc thay đổi mức tổng cầu. Nói chung, chính phủ nên chủ động sử dụng các chính sách này để duy trì mức tổng cầu hầu giữ nền kinh tế ở nguyên mức sản lượng đúng với tiềm năng của nó.
Nhà kinh tế thứ hai của thế kỷ là Milton Friedman, người được giải Nobel kinh tế năm 1976, vừa mới qua đời ngày 16 tháng 11 vừa qua. Tuy Friedman là người mạnh mẽ nhất chống đối lại các thuyết của Keynes, ông đã từng tuyên bố một câu để đời: "Chúng ta bây giờ đều thuộc trường phái Keynes(ian)". Nói cách khác, Friedman ghi nhận những đóng góp nền tảng của Keynes trong kinh tế, nhất là hiệu quả ứng dụng của nó trong việc lãnh đạo và quản lý nền kinh tế quốc gia, nhưng không phải những gì Keynes đưa ra đều đúng. Nó chỉ hợp lý vào thập niên 1950s và 1960s, nhưng đến thập niên 1970s và 1980s, khi nạn
lạm phát hoành hành khắp thế giới (the Great Inflation), đặc biệt do khủng hoảng dầu lửa , làm vật giá leo thang, thì lý thuyết kinh tế vĩmilton.jpg mô của trường phái Keynes không còn hoàn toàn thích hợp để giải thích và giải quyết các vấn đề kinh tế lớn đang xuất hiện. Friedman là người đứng đầu trường phái "tiền tệ" (Monetarists), mạnh mẽ chỉ trích một số luận điểm căn bản của trường phái Keynes, đặc biệt 2 ý kiến chính là: 1) nền kinh tế có thể tự nhiên rơi vào trạng thái cân bằng là sản lượng thấp – thất nghiệp cao (low output – high unemployment); 2) vai trò của chính phủ là tạo môi trường để trường hợp này không xảy ra. Phái tiền tệ, tức Friedman, quay ngược luận điểm này lại để biện luận. Phái này cho rằng lý do của sự suy thoái kinh tế là do chính sách tồi tệ của chính phủ, chứ không phải tự nhiên nó xảy ra. Thí dụ, đối với sự trì trệ kinh tế của thập niên 1930s, nó xảy ra vì chính sách tiền tệ sai lầm của chính phủ. Mà nếu chính sách nghèo nàn này là nguyên nhân của sự suy thoái kinh tế, thì tại sao chúng ta lại tin vào sự quản lý kinh tế của chính phủ?
Từ những tiền đề khác nhau, hai trường phái đi đến những kết luận khác nhau, đặc biệt là vai trò của chính phủ trong nền kinh tế quốc gia. Vậy tiếp theo sẽ là những trường phái nào trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và toàn cầu hóa mang tính chủ đạo. Phải chăng sẽ là nhưng tư tưởng kết hợp bàn tay hữu hình cũng như vô hình trong điều tiết nền kinh tế, nắm giữ những “đỉnh cao chỉ huy” và liệu sẽ có một nền kinh tế trên quy mô toàn cầu, hay vẫn là những phân cực?
<

www.saga.vn

 

0 Comments

You can be the first one to leave a comment.

Leave a Comment

 




 
*