Từ thực tế thảo luận và nghiên cứu, chúng tôi đề xuất một phương pháp thảo luận sau để các đồng nghiệp và sinh viên tham khảo. Bài viết này, chúng tôi xin trình bày theo các vấn đáp nhằm tạo nên sự dễ hiểu và logic trong việc trình bày.

1. Thảo luận online: khái niệm và các bước tổ chức?

  • Thảo luận online là gì? Là thảo luận trực tuyến trên mạng dựa trên công cụ hỗ trợ là yahoo messenger với các chức năng bổ trợ của nó.
  • Thảo luận online tiến hành như thế  nào?

Thảo luận online thảo luận một các cực kì đơn giản. Cơ bản gồm các bước:

  1. Bước 1: Thành lập nhóm thảo luận (về cơ bản, việc thành lập nhóm do phòng đào tạo phân công khi làm danh sách). Cử trưởng nhóm, ghi danh các nick yahoo và số điện thoại các thành viên; thông báo và hẹn lịch thảo luận chính xác.
  2. Bước 2: Lập phòng chat (thường là trưởng nhóm) bằng cách vào yahoo messenger, tìm kiếm chức năng conference (hội thảo) để lập phòng chat. Sau khi lập được phòng chat xong thì người mở phòng có nhiệm vụ mời các thành viên vào phòng (dùng chức năng add nick). Khi các thành viên nhận được lời mời chỉ cần đồng ý là có thể vào vào thảo luận.

Sau khi mời các thanh viên thì trưởng nhóm có nhiệm vụ điểm danh và yêu cầu tất cả các thành viên đặt chế độ invisible tất cả các nick chat nhằm đảm bảo trong quá trình thảo luận các thành viên không đàm thoại ngoài nội dung với các thành viên không cùng nhóm.

    3.   Bước 3: Tiến hành thảo luận

Trưởng nhóm sẽ thông báo nội dung buổi làm việc và phân công từng cá nhân báo cáo kết quả nghiên cứu cho cả nhóm nghe. Nói chung là, sẽ tiến hành thảo luận nhóm như bình thường.

2. Thảo luận online – những ưu và nhược điểm:

Thảo luận online có ưu điểm gì vượt trội so với việc thảo  luận thông thường?

Qua thực tế tiến hành đối với sinh viên khoa 42 và 43 trường Đại học Thương Mại và tác nghiệp ở các điều kiện khác nhau, chúng tôi thấy có mấy ưu điểm vượt trội:

Một là, tiết kiệm thời gian và công sức của các thành viên. Thực tế cho thấy, tronng điều kiện cơ sở vật chất-kỹ thuật của trường ta còn thiếu, sinh viên không có giảng đường để thảo luận. Hầu hết họ gặp nhau ở thư viện, căng tin hay tương tự như thế làm cho chất lượng các buổi thảo luận rất thấp. Để thực hiện được một buổi thảo luận như vậy, tính trung bình sinh viên mất ít nhất nửa buổi (tính về thời gian) + chi phí di chuyển + rủi ro + chi phí “hậu cần” cho buổi thảo luận và các vấn để khác…Đó là một sự lãng phí lớn. Trong khi đó, nếu thảo luận trên mạng thì hầu hết sinh viên có máy tính nối mạng Internet hoặc có thể online ở bất kì đâu và lúc nào vì thế hầu như việc tốn kém chỉ khoảng 3.000đ/1h.

Hai là, nâng cao chất lượng thảo luận nhóm một cách căn bản. Thực tế tiến hành thảo luận nhóm online được tiến hành một cách bài bản và tổ chức tốt thì hiệu quả rất cao. Các thành viên tham gia thảo luận nhóm online có điều kiện trình bày các ý kiến của mình một cách bài bản và có hệ thống; trong khi đó, các thành viên khác có thể xem lại các nội dung đã trình bày, tránh tình trạng “lời nói gió bay”. Bên cạnh đó, việc thỏa luận nhóm online còn đưa lại các tiện ích mà thảo luận bình thường không bao giờ có được là việc liên kết các website hoặc các tài liệu tham khảo. Ví dụ, khi thảo luận về WTO, ASEAN, Đảng cộng sản… thì đơn giản muốn tìm kiếm nguồn tài liệu chứng minh vấn đề, nhóm chỉ cần copy trang web của tổ chức đó vào màn hình thì tất cả các thành viên chỉ cần click vào đó là có ngay tài liệu gốc. Tương tự, các file văn bản cũng được tải lên và bất kì thành viên nào cũng có thể download một cách dễ dàng.

Mặt khác, cũng nhờ thảo luận online, phát huy rất nhiều khả năng tư duy của sinh viên, đi vào thực chất các vấn đề thảo luận. Hạn chế được trường hợp thảo luận nhóm trở thành một màn độc diễn của một vài sinh viên…

Thứ ba, làm thay đổi cẳn bản việc đánh giá sinh viên trong thảo luận nhóm. Qua hơn 1 năm tiến hành thảo luận nhóm, chúng ta đều biết là việc đánh giá sinh viên thảo luận nhóm về cơ bản là dựa vào biên bản thảo luận nhóm. Nhưng cũng theo điều tra của chúng tôi trước khi viết bài viết này thì biên bản thảo luận nhóm hầu hết là “tác phẩm sáng tạo” của một thành viên hoặc một số thanh viên trong nhóm nhằm hợp thức hóa việc thảo luận nhóm. Tình trạng đó nếu diễn ra phổ biến thì chắc chắn việc đánh giá quá trình làm việc theo nhóm sẽ không đúng thực chất, tọa nên sự bất công ngay trong đào tạo.

Vấn đề đó sẽ chấm dứt hòan tòan khi tiến hành thảo luận online. Tại sao vậy?  Tại vì chúng ta hoàn toàn có thể dùng chức năng copy toàn bộ buổi làm việc theo nhóm (chức năng bôi đen Ctrl + A để copy tất cả văn bản sau đó tạo nên một New Forder rồi paste vào đó). Và như thế, chúng ta đã có một biên bản thảo luận nhóm hoàn chỉnh và chính xác nhất. Trong đó, chúng ta có thể đánh giá được đòng góp chính xác của từng cá nhân cũng như việc thực hiện chức năng của từng thành viên trong nhóm. Trong khi đó, nhóm và các thành viên hoàn toàn có thể lưu toàn bộ biên bản thảo luận nhóm vào máy tính của mình hoặc in ra làm tài liệu tham khảo.

Thứ tư, lợi ích có thể thấy ngay được là kỹ năng về sử dụng công nghệ nâng cao một cách nhanh chóng. Thực tế cho thấy, hầu hết các sinh viên năm đầu chưa quen với các thao tác trên mạng nhưng khi chúng tôi tiến hành bằng phương pháp mới thì chỉ qua một đến hai buổi thảo luận, sinh viên đã thích ứng nhanh với công nghệ mới. Nhờ đó, tạo điều kiện cho sinh viên tiếp cận và sử dụng một cách tốt nhất công cự Internet vào học tập, nghiên cứu khoa học và tác nghiệp sau này.

Thứ năm , tăng cường những nỗ lực hướng dẫn từ giảng viên và phát huy tính độc lập sáng tạo của sinh viên.

Theo yêu cầu, thời gian tự nghiên cứu của sinh viên phải có sự hướng dẫn của giảng viên. Song trên thực tế, việc thực hiện quy định này là hết sức khó khăn. Khó khăn cho cả giảng viên và sinh viên vì nhiều lí do chúng tôi sẽ phân tích trong một bài viết khác. Chính vì lẽ đó, nếu thảo luận online thì thầy và trò hòan toàn có thể sử dụng các phương tiện thông tin hiện đại để cùng làm việc với nhau. Trong thảo luận online thì việc tiến hành có sự hướng dẫn của giảng viên có một vai trò lớn trong thành công chung của nhóm.

Trong khi đó, thực tế cho thấy nhiều sinh viên do tính ỷ lại hoặc ngại ngùng đã không dám phát biểu ý kiến khi làm việc trực tiếp giữa các thành viên, chính vì thế, thảo luận online sẽ là điều kiện cho họ có khả năng bộc lộ chính kiến.

Trên đây là những ưu thế vượt trội của thảo luận online đưa lại cho chúng ta và sinh viên.

Vậy, thảo luận online có hạn chế gì?

Thảo luận online có một số hạn chế sau:

Thứ nhất, điều kiện để tiến hành thảo luận online là tất cả các thành viên của nhóm phải biết sử dụng Internet. Thực ra thì hầu hết sinh viên ngày nay đều có thể sử dụng các công cụ hỗ trợ hiện đại nhưng cũng có một số sinh viên vẫn chưa thích nghi được. Tuy nhiên, theo chúng tôi vấn đề này sẽ nhanh chóng được giải quyết bởi khả năng thích ứng với công nghệ của sinh viên là khá tốt. Hiện tại không phải 100% sinh viên có nối mạng đến tận nhà nhưng nói chung khó khăn này vẫn có thể giải quyết được.

Thứ hai, có thể coi là hạn chế lớn nhất của thảo luận online là sự kiểm soát của trưởng nhóm và các thành viên trong quá trình thảo luận. Ý thức thảo luận nhóm của sinh viên vẫn là yếu tố quyết định đến chất lượng thảo luận nhóm. Bởi vì, có thể cùng thời điểm thảo luận nhóm diễn ra, các thành viên mặc dù vẫn trong room nhưng hoàn toàn có thể thực hiện các việc khác mà trưởng nhóm không thể kiểm soát được.

Thứ ba, thảo luận nhóm chỉ có thể phát huy tối đã lập luận của các thành viên nhưng không rèn luyện cơ bản cho sinh viên khả năng thuyết trình bằng lời trước đám đông. 

Những nhược điểm của thảo luận online có khắc phục được không?

Qua quá trình tiến hành và kiểm tra thì chúng tôi thấy nhìn chung những nhược điểm đó hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu như trưởng nhóm là người có ý thức và được đào tạo về kĩ năng thảo luận nhóm. Ví dụ, việc đảm bảo cho các thành viên luôn trong cuộc thì trưởng nhóm có thể tiến hành những thao tác kĩ thuật như yêu cầu tất cả các thành viên không để chế độ available trong suốt quá trình thảo luận hoặc điểm danh bất kì. Nếu thành viên nào không có mặt thì có thể hiển thị vào biên bản thảo luận và giảng viên toàn quyền xử lí.

3. Sự tham gia của giảng viên vào quá trình thảo luận nhóm online thể hiện ở đâu?

So với các hình thức thảo luận nào thì thảo luận online thay đổi một cách căn bản sự giao tiếp giữa sinh viên với nhau và sinh viên với giảng viên. Sự giao tiếp này có thể tiến hành vào bất kì lúc nào và ở đâu. Trong bối cảnh Internet đã nối mạng đến hầu hết nhà riêng của giảng viên, đến văn phòng và hệ thống WIFI của trường cực mạnh có thể đảm bảo cho việc tiến hành công việc một cách thuận tiện.

Sự tham gia của giảng viên có thể thể hiện trên các bước: giao đề tài; định hướng giải quyết đề tài đó; trực tiếp tham gia vào quá trình thảo luận nhóm; đánh giá điểm thảo luận nhóm qua biên bản thảo luận nhóm từ việc copy nguyên văn buổi thảo luận và lưu lại.

mdv.gifThảo luận nhóm trong bối cảnh đào tạo hiện nay trở thành một yêu cầu tất yếu. Vấn đề hiện nay khôg còn là có hay không có thảo luận mà là bàn cách thực hiện có hiệu quả tốt mà thôi. Thảo luận online theo đó là một cách tiếp cận khác của vấn đề nhằm nâng cao chất lượng các buổi thảo luận nhóm và đánh giá điểm cùng ý thức thảo luận nhóm của sinh viên hiện nay. Dĩ nhiên, mỗi phương pháp đều có những ưu và nhược điểm riêng. Với quá trình trực tiếp tổ chức và tác nghiệp qua 2 khóa sinh viên với khoảng gần 500 sinh viên thì chưa có đủ điều kiện trọn vẹn để đánh giá hết về hình thức thảo luận này. Nhưng chúng tôi vẫn mạnh dạn trình bày những tìm tòi của mình nhằm giúp chúng ta có them nhưng tư liệu tham khảo và hòan thiện thêm.

Chúng tôi chân thành mong nhận được sự đóng góp của các đồng nghiệp và sinh viên để có thể hoàn thiện cách thức thảo luận mới này.

© www.saga.vn l ThS. Lê Đình Tân – ĐHTM

 

0 Comments

You can be the first one to leave a comment.

Leave a Comment

 




 
*